Poëtische projecten: 3

Okkernoot

Een gedicht dat is ontstaan door de samenwerking met groep 8A van basisschool De Dukdalf. Ter hoogte van hun school zou op de Evenaar een okkernoot geplant worden. Door samen met hen het gedicht te schrijven, hoopte ik dat ze zich er blijvend mee verbonden zouden voelen. Ik werd in ieder geval steeds hartelijk en enthousiast ontvangen.

In de eerste les heeft groep 8 de boom nagetekend van een foto, de foto van een Okkernoot. Eerst hebben ze getekend: kijken, donker en licht, opbouw, details. Aanwijzingen en sturing hing af van de sfeer binnen de tekeningen en het niveau van de individuele kinderen. In de tweede les hebben we eerst gezamenlijk gesproken over de landen waar de okkernootboom oorspronkelijk vandaan komt: China en de Balkan. Niemand uit de klas was ooit in China geweest, maar over dat land had wel iedereen een beeld, een fantasie. De Balkan riep nauwelijks iets op.

De kinderen schreven eerst woorden over China, daarna werkten ze verder aan hun tekening en moesten ze China tekenen zoals zij dachten dat het land eruit ziet.
 
In de derde les hebben de leerlingen zinnen geschreven bij de tekeningen. Hun tafels stonden in een kring, zodat ze makkelijk de tekeningen konden doorschuiven.
Ze kregen 2 minuten per tekening om een zin te schrijven op een apart vel papier. Om de twee minuten werden alle tekeningen doorgeschoven, zodat iedereen alle tekeningen te zien zou krijgen en er iets over zou schrijven wat opviel.
Er was ook ruimte voor taalspelletjes: vreemde woordcombinaties of een beperking, zoals het aantal lettergrepen of het aantal woorden. Of de zin moest beginnen met een werkwoord, of bijvoorbeeld met Ik.
 
In de vierde les moesten ze schrappen, nieuwe volgordes bepalen en een aantal korte zinnen schrijven. Die korte zinnen gingen vervolgens weer rond zodat alle kinderen ook teksten van andere kinderen zouden zien, maar dat werkte niet goed, de klas werd er onrustig van, dus daarmee ben ik snel gestopt.
Alle leerlingen hebben toen een eigen gedicht geschreven, met de korte zinnen die ze al hadden. Sommige leerlingen hebben het voorgedragen. De tekeningen waren al mooi geworden, maar hun gedichten vond ik echt bijzonder! Het waren gedichten geworden met een heel volwassen toon.

Ik heb die gedichten mee naar huis genomen en uit al die teksten stukken overgenomen, soms van een leerling een zin, van andere een paar woorden.
Ik heb al hun gedichten uitgetypt en de woorden die ik had overgenomen donker gemaakt, zodat goed te zien was welke stukken gebruikt waren voor het uiteindelijke gedicht.

Aan het leven

De zon: een vuurrode draak, de grote klok,
Chinese vlag, hoge vlieger tussen de appels.

Natuur: het kleurrijke land, hoge bergen,
witte bergen, verlichte lampionnen aan de horizon.

De aarde: hij zweeft, hij valt uit de lucht.
De bergen leven in de dood, de Himalaya is een muur.

Ik ben alleen. Tussen de bergen.
Naast de boom. Hard weldadig vechten.

De walnotenboom is krachtig vuurwerk,
een schitterende kleurenexplosie, geluk.

Als je daar bent, zie je het.
Mooie okkernoot.

 Dit gedicht is geschreven door 21 leerlingen van groep 8A, 2009/2010,
van basisschool De Dukdalf, samen met Hein Walter